\chapter{Instalacja \LaTeX{}a}
\label{installinglatex}
\begin{intro}
  Knuth opublikował kod źródłowy \TeX{}a w czasach gdy jeszcze Wolne
  Oprogramowanie nie było przyjętym terminem. Licencja na której
  opublikowany jest \TeX{} pozwala robić cokolwiek z kodem źródłowym,
  jednak nazwanie swojego rezultatu \TeX{} wymaga by program
  przechodził zbiór testów dostarczonych przez Knutha. Doprowadziło to
  do sytuacji w której wolne implementacje \TeX{}a są dostępne na
  niemal wszystkich istniejących systemach operacyjnych. Ten rozdział
  dostarczy kilku wskazówek co należy zainstalować na systemach Linux,
  macOS oraz Windows by móc rozpocząć pracę z \TeX{}em.
\end{intro}

\section{Co zainstalować}

Aby używać \LaTeX{}a na komputerze potrzebne jest kilka programów.

\begin{enumerate}

  \item Program \TeX{}/\LaTeX{} do przetwarzania plików źródłowych \LaTeX{}a
        oraz składania ich do plików PDF.

  \item Edytor tekstu do edytowania twoich plików źródłowych \LaTeX{}a.
        Niektóre z nich pozwalają nawet uruchomić \LaTeX{}a bezpośrednio z
        programu.

  \item Przeglądarka plików PDF do przeglądania oraz drukowania
        dokumentów.

  \item Program do obsługi plików \PSi{} oraz obrazów do włączenia w
        dokumencie.

\end{enumerate}

Każda platforma zawiera kilka programów spełniających powyższe
kryteria. Tutaj opowiemy o kilku, które znamy i z którymi mamy
doświadczenie.

\section{Edytor międzyplatformowy}
\label{sec:texmaker}

O ile \TeX{} jest dostępny na wielu platformach, to edytory \LaTeX{}a
przez długi czas były związane z konkretnymi platformami.

W ciągu kilku ostatnich lat polubiłem bardzo program Texmaker. Oprócz
bycia bardzo użytecznym edytorem z wbudowanym podglądem PDF i
podświetleniem składni ma on tę zaletę, że działa równie dobrze na
systmach Windows Mac oraz Unix/Linux. Więcej informacji w \cite{texmaker}. Istnieje
również fork o nazwie TeXstudio \cite{texstudio}. Również wygląda na aktualny
i jest dostępny na wszystkich trzech platformach.

W sekcjach poniżej znajdziesz również sugestie edytorów
przeznaczonych pod konkretny system,

\section{\TeX{} na macOS}

\subsection{Dystrybucje \TeX{}a}

Wystarczy pobrać \wi{MacTeX} \cite{mactex}. Jest to skompilowana dystrybucja
\LaTeX{}a dla systemu macOS. \wi{MacTeX} dostarcza pełną instalację
\LaTeX{}a oraz kilka dodatkowych narzędzi.

\subsection{Edytor \TeX{} dla macOS}

Jeśli nie podoba ci się nasza sugestia wieloplatformowego Texmaker
(sekcja \ref{sec:texmaker}).

Najbardziej popularnym otwartoźródłowym edytorem \LaTeX{}a na maca
zdaje się być \TeX{}Shop \cite{texshop}. Jest on również zawarty w
dystrybucji \wi{MacTeX}.

Nowsze wersje dystrybucji \TeX{}Live zawierają edytor \TeX{}works
\cite{texworks}, który również jest wieloplatformowym edytorem podobnym z
wyglądu do \TeX{}Shop. Ponieważ \TeX{}works korzysta z Qt jest on dostępny na
wszystkich platformach wspierając Qt (macOS, Windows, Linux).

\subsection{Poczęstuj się \wi{PDFView}}

Aby podglądać pliki PDF wygenerowane przez \LaTeX{}a używaj PDFView \cite{pdfview} ;
integruje się on dobrze z edytorami tekstu \LaTeX{}a. Po instalacji otwórz panel
ustawień aplikacji i upewnij się, że opcja \emph{automatycznie
  przeładuj dokumenty} jest włączona oraz, że wsparcie dla PDFSync jest
poprawnie ustawione.

\section{\TeX{} na Windows}

\subsection{Dystrybucje \TeX{}a}

Na początku możesz skorzystać z doskonałej dystrybucji
MiK\TeX\TeX\index{MiKTeX@MiK\TeX} \cite{miktex} .
Zawiera ona wszystkie podstawowe programy i pliki wymagane do
kompilowania \LaTeX{}owych dokumentów. Dla mnie najlepszą jej funkcją
jest fakt, że MiK\TeX{} automatycznie pobierze brakujące pakiety i
zainstaluje je magicznie podczas kompilacji dokumentu. Alternatywnie
możesz też skorzystać z dystrybucji TeXlive \cite{texlive}, która jest dostępna dla
systemów Windows, Unix oraz Mac OS aby rozpocząć pracę.

\subsection{Edytor \LaTeX{}a}

Jeśli nie podoba ci się nasza sugestia wieloplatformowego Texmaker
(sekcja \ref{sec:texmaker}).

\wi{TeXnicCenter} \cite{texniccenter} korzysta z wielu konceptów znanych ze
świata programowania by dostarczyć przyjemne i efektywne środowisko pracy w
\LaTeX{}u na Windowsie. TeXnicCenter współpracuje dobrze z dystrybucją MiKTeX.

Nowsze wersje dystrybucji \TeX{}Live zawierają edytor \TeX{}works \cite{texworks}. Wspiera on Unicode i wymaga co najmniej
Windows XP.

\subsection{Podgląd dokumentu}

Jeśli chodzi o PDF to warto
przyjrzeć się Sumatra PDF \cite{sumatrapdf}. Wspominam o
tym programie ponieważ pozwala on skoczyć z dowolnego miejsca w
dokumencie do odpowiadającego mu miejsca w pliku źródłowym dokumentu.

\subsection{Praca z grafiką}

Aby uzyskać wysoką jakość grafiki w \LaTeX{}u oznacza, że musisz
pracować z formatami \EPSi{} (eps) lub PDF przy twoich grafikach.
Program który z tym pomaga nazywa się \wi{GhostScript} \cite{ghostscript}.
Posiada on własny interfejs \wi{GhostView}.

Jeśli korzystasz z grafiki rastrowej (fotografie i skany) możesz
również przyjrzeć się na otwartoźródłową alternatywę dla Photoshopa
-- \wi{Gimp} \cite{gimp}.

\section{\TeX{} na Linuxie}

Jeśli pracujesz z Linuxem, to istnieje spora szansa, że \LaTeX{} jest
już zainstalowany na twoim systemie, lub przynajmniej dostępny w
źródle instalacji, która została użyta. Skorzystaj z menadżera
aplikacji aby zainstalować następujące paczki:

\begin{itemize}
  \item texlive -- podstawowy program \TeX{}/\LaTeX{}.
  \item emacs (z AUCTeX) -- edytor, który integruje się mocno z \LaTeX{}em
        przy użyciu plugin AUCTeX.
  \item ghostscript -- program do podglądu \PSi{}.
  \item xpdf oraz acrobat -- przeglądarka plików PDF.
  \item imagemagick -- darmowy program do konwertowania grafiki rastrowej.
  \item gimp -- wolny bliźniak Photoshopa.
  \item inkscape -- wolny ilustrator/bliźniak corel draw.
\end{itemize}

Jeśli oczekujesz bardziej graficznego środowiska do edycyjnego
przyjrzyj się programowi Texmaker. Zobacz w sekcji
\ref{sec:texmaker}.

Większość dystrybucji Linuxa upiera się na podzieleniu swoich
środowisk \TeX{}a na sporą liczbę opcjonalnych paczek, więc jeśli
czegoś brakuje po instalacji sprawdź to ponownie.
